Categorieën
Nerd Alert

Dit zijn mijn favoriete spellen van Spiel 2022

Dit weekend vindt Spiel 2022 plaats. Op deze immense bordspellenbeurs zijn ruim 1100 nieuwe bordspellen te vinden. In dit stuk deel ik mijn 10 favorieten.

Elke maand stel ik een playlist samen met mijn 15 favoriete Belgische single-releases van die maand. De afgelopen weken was ik echter vooral met bordspellen bezig en minder met muziek uit België. Komend weekend is het namelijk tijd voor Spiel Essen 2022, de grootste bordspellenbeurs ter wereld, waar ruim 1100 bordspellen te vinden zullen zijn. En ik ga er heen! Het gros van deze 1100 spellen zullen daar voor het eerst te spelen en te verkrijgen zijn. Maar wat koop je in hemelsnaam als het aanbod zo gigantisch is? In dit stuk deel ik tien spellen waarvan ik veel verwacht.

Om tot deze lijst te komen heb ik me de afgelopen weken goed voorbereid. Ik werkte me door de preview-pagina op BoardGameGeek heen, luisterde naar verschillende podcasts over bordspellen en bezocht de nodige YouTube-kanalen die over deze verslavende hobby gaan. Dit leidde uiteindelijk tot een longlist van zo’n 40 spellen waarvan ik hier dus de top 10 (oké, 11) uit zal lichten, beginnend bij nummer 10. Natuurlijk kun je ook meteen naar mijn absolute favoriet springen als je geen trek heb in mijn nerdy geneuzel.

10. Come Together (ChiliFox Games)

1 to 6 players / worker placement / tableau building / asymmetrical

Ik had ruim tien jaar geleden een idee voor een bordspel en heb daar in het afgelopen decennium zo nu en dan aan gewerkt. Het concept is het beste te omschrijven als een festivalmanagementspel, waarbij spelers een zo populair mogelijk festival proberen te organiseren. Niets vernieuwend, ik weet het, maar ik vind het leuk omdat het mijn passie voor muziek combineert met die voor spellen. Mijn idee is nog lang niet af, maar dat heb je met van die hobby-projectjes.

Fast forward naar een week of twee geleden. Toen zag ik een video van Rahdo waarin hij Come Together speelde en mijn onderkaak viel op tafel. Dit was mijn spel in een Woodstock-jasje! Alsof ze bij ChiliFox Games mijn concept spelregels ergens gevonden hebben en daar een eigen spel omheen ontworpen hebben. 90% van de ideeën die ik in mijn prototype heb zitten, zitten ook in Come Together.

Er is gelukkig één groot verschil tussen de twee spellen en dat zijn de game mechanics die ChiliFox Games in hun spelontwerp gebruikt en degene die ik gebruik. De belangrijkste mechanic in Come Together is worker placement, maar dan met een ingebouwde vertraging. Je hebt als speler niet de complete controle over het moment waarop je geplaatste worker zijn actie activeert. Een interessant idee!

Uiteindelijk probeert elke speler in Come Together de juiste artiesten voor de bezoekers van hun festival vast te leggen, maar daarvoor moet je tegelijkertijd een geschikt festivalterrein optuigen. Niet elke artiest kan of wil overal spelen. En dan lopen er ook nog van die nare lui van het muziekjournaille rond op je festival, die je kosten wat kost tevreden moet zien te houden. Slechte publiciteit is immers dodelijk in deze business!

In een spel met de worker placement mechanic biedt het spelbord een x aantal verschillende acties die de spelers kunnen nemen. Ze doen dit door in hun beurt één van hun speelfiguren (workers) op die actie te plaatsen. Vaak hebben spelers een beperkt aantal workers en kun je met jouw worker een actie voor andere spelers blokkeren.

Ik hoef natuurlijk niet uit te leggen dat ik het thema van Come Together geweldig vind. Maar toch heb ik moeite met sommige ontwerpbeslissingen. Ik voel me dus nog niet ontmoedigd om verder te gaan met mijn eigen idee. Sterker nog, ik voel me aangemoedigd om mijn eigen visie op het thema verder uit te werken. En Terraforming Mars en On Mars kunnen immers ook naast elkaar bestaan. Natuurlijk ben ik wel ontzettend nieuwsgierig naar Come Together geworden. Ik weet niet of ik het spel daadwerkelijk zal kopen maar ik wil het dolgraag een keer spelen en daar is Spiel de ideale gelegenheid voor!

9. Challengers! (Z-Man Games)

1 to 8 players / deck building / card drafting / engine building / tournament game

Ik speel graag collectable card games zoals Magic: The Gathering en Hearthstone (en dan voornamelijk Battlegrounds), maar ik hou eigenlijk niet zo van het collectable en deck builder-gedeelte van dit genre. Ik vind het vooral leuk om een deck goed te leren kennen en daardoor sterk te kunnen reageren op een veranderende context en tegenstander. Met Challengers! heeft Z-Man Games geprobeerd een eigen, eenvoudige variant op Hearthstone Battlegrounds te maken.

Image: Z-Man Games

Spelers stellen gedurende een aantal ronden een deck samen waarmee ze het Challengers! toernooi proberen te winnen. Dit gebeurt door middel van card drafting. Na de drafting fase begint de wedstrijd en de speler die de ronde wint mag nieuwe fans aan zijn of haar fanbase toevoegen. Vervolgens vindt er een nieuwe drafting fase plaats, enzovoorts. Spelers kunnen elke ronde uit steeds sterkere kaarten kiezen en hun team zo perfectioneren. De kleine engine’s die zo gebouwd worden kunnen tot interessante interactie leiden zonder dat het spel heel ingewikkeld wordt.

Card drafting is een game mechanic waarbij iedere speler een x aantal kaarten krijgt er hier 1 van op hand neemt, waarna alle spelers hun kaarten een plaats naar links/rechts doorgeven. Opnieuw kiest elke speler een kaart die op hand genomen wordt, etc. Spelers weten zo welke kaarten er in het spel zijn en keuzes geen gemaakt worden op de eigen kansen te vergroten of die van medespelers te verkleinen (hate drafting). Als iedereen alle kaarten kan zien spreken we van open drafting en anders van closed drafting.

De gameplay van Challengers! klinkt heel interessant, maar ik heb ook een aantal zorgen. Ik vrees dat bepaalde combo’s zo sterk zijn dat het spel vervalt tot een zoektocht naar die ene combo. Daarmee wordt de geluksfactor erg bepalend. Mijn grootste twijfels ontstaan echter door de artwork. Die vind ik weinig sprekend en mist als je het mij vraagt een eigen identiteit.

8. Autobahn (Alley Cat Games)

1 to 4 players / economic / pick-up and deliver / route building / hand management

Ik hou op zijn tijd best van een crunchy Euro game. Het grote nadeel vind ik wel dat je ze vaak een keer of drie moet spelen voordat je een beetje snapt wat de bedoeling is, welke strategieën te spelen zijn en hoe je dat goed doet. Zo speelde ik niet. lang geleden voor het eerst The Great Western Trail en werd de vloer behoorlijk met me aangeveegd (en dat is een understatement). Mijn tegenspeler hadden het spel al een keer of vijf gespeeld en had daardoor een aanzienlijke voorsprong.

Maar als je zo’n spel eenmaal doorgrond hebt is er weinig meer bevredigend dan een goed geoliede machine. En ik realiseer me dat dit vreemder klinkt dan ik bedoel…

In een spel met de engine building mechanic proberen spelers een bepaalde symbiose (engine) tussen verschillende spelelementen of onderdelen te realiseren. Vaak moet deze machine in de loop van het spel steeds beter gaan werken en zo de speler steeds meer op gaan leveren in de vorm van grondstoffen, geld of overwinningspunten.

Image: Alley Cat Games

Autobahn van Alley Cat Games is zo’n crunchy Euro game. Je probeert als ingenieur het Duitste Autobahn-netwerk op de bouwen en tegelijkertijd door middel van transport het nodige geld bij elkaar te schrapen om al dat asfalt te kunnen bekostigen. Het spel bestaat uit drie fasen, beginnend net na WO II en eindigend in het heden. Elke fase heeft zijn eigen kenmerken, vaak ingegeven door de geschiedenis. Zo wordt aan het einde van de tweede periode het ijzeren gordijn geopend en kan ook Oost-Duitsland aangesloten worden op je Autobahn-netwerk. Ik voel de analysis paralysis al op de loer liggen. Heerlijk!

In het genre Euro games wordt in tegenstelling tot table top wargames en de meer traditioneel Amerikaanse spellen de geluksfactor zoveel mogelijk uitgeschakeld of beperkt. Er is vaak geen directe strijd tussen spelers en alle spelers blijven tot het einde van het spel in het spel (er wordt dus niemand uitgeschakeld). De nadruk ligt in Euro games sterk op de game mechanics en de overwinning kan dikwijls via verschillende strategieën behaald worden. Tegenwoordig zijn er ook veel cross-overs tussen Euro Games and Amerikaanse spellen te vinden.

7. Revive (Aporta Games) vs. Tribes of the Wind (La Boîte de Jeu)

De wereld zoals wij die kennen is vakkundig om zeep geholpen door de mensheid. Vervuiling heeft de aarde voor een groot deel vernietigd maar de veerkracht van onze planeet blijkt behoorlijk groot. Zo ontdekken ook die paar mensen die de teloorgang hebben overleefd en voorzichtig uit hun schuilplekken kruipen.

Dit is de apocalyptische voorgeschiedenis van zowel Tribes of the Wind als van Revive. Hoe het verhaal vanaf dat moment verder verteld wordt verschilt behoorlijk per spel.

In Revive wordt je als spelers aangemoedigd om weer op oude voet verder te gaan. Je gaat de aarde opnieuw verkennen op jacht naar oude kennis en uitvindingen. Je bouwt fabrieken die het makkelijker maken de aarde te ontginnen en – en dit baart me toch wat zorgen – je gaat nieuwe machines bouwen die je uiteindelijk de meeste punten moeten opleveren. Alsof we potdorie niets geleerd hebben van het verleden! Wat is dat toch met ons mensen?

Image: Aporta Games

Op een collectief spelbord ontdekken de spelers hun nieuwe wereld en op een individueel spelbord bouwen zij ondertussen aan hun machines. Deze machines worden tijdens het spel steeds sterker door middel van een soort technology tree mechanic. De machines kunnen geactiveerd worden door er kaarten ‘in te steken’. Revive bevat een korte campagne, maar kan na het voltooien hiervan gewoon gespeeld blijven worden.

1 to 4 players / deck building / technology tree / campaign game

In Tribes of the Wind verkiest het laatste restantje gepeupel een meer Boeddhistische levensstijl. De vier elementen vuur, water, lucht en aarde zijn leidend bij de wederopbouw van de nieuwe beschaving. De vervuiling van het verleden wordt beetje bij beetje opgeruimd, om ruimte te maken voor groene boomdorpen, met bijbehorende boomdorp meeples. Het is niet gek dat de vergelijking met Miyazaki’s animatiefilm Nausicaä of the Valley of the Wind vaak gemaakt wordt.

Image: La Boîte de Jeu

Ook in Tribes of the Wind spelen spelers op een eigen spelbord maar ontbreekt een collectief bord. Toch lijkt het spel geen gedeelde solo-ervaring te zijn (mijn grootste probleem met het immens populaire Wingspan). De achterkant van de kaarten van de andere spelers fungeren namelijk als de grondstoffen voor jouw eigen kaarten. Dus met elke kaart die je speelt kan je je tegenstander vooruit helpen. Of dwarszitten.

2 to 5 players / hand management / tile laying

6. Vengeance: Roll & Fight (Mighty Boards)

1 to 4 players / roll and write / realtime / beat ‘em up

Er is weinig wat voor mij meer symbool staat voor het spelen van bordspellen dan het gooien van een dobbelsteen. De handeling, het geluid en de willekeur ervan. Ik hou er van! En wat is beter dan het gooien van één dobbelsteen? Precies, het gooien van heel veel dobbelstenen tegelijk. En dat is precies wat je in Vengeance: Roll & Fight van Mighty Boards moet doen.

Vengeance: Roll & Fight is een stand alone dobbelspel dat zich afspeelt in de wereld van Vengeance. Vengeance is volgens Mighty Boards een actiefilm in de vorm van een bordspel en Roll & Fight is daar dan de Tarantino-take op.

In deze knotsgekke variant op het roll and write-genre proberen spelers simultaan combo’s te dobbelen met vier dobbelstenen. Wanneer een gewenste combo gegooid is mogen spelers hun hand weer aanvullen tot vier dobbelstenen (uit een gedeelde voorraad dobbelstenen) en proberen meer combo’s te gooien. Wanneer de voorraad dobbelstenen leeg is stopt de ronde en begint het gevecht. Elke speler heeft namelijk de plattegrond van een boevenhol voor zich en probeert zich zo stijlvol, slim en ongedeerd langs het rapalje te knokken, op weg naar de eindbaas.

Het roll and write-genre kennen we allemaal door de klassieker Yahtzee. Elke speler heeft een eigen scorevel met daarop verschillende te gooien combinaties die . Elke speler mag elke beurt een x aantal keer gooien (roll) en probeert zoveel mogelijk verschillende combinaties af te strepen (write) en daarmee punten te scoren. Het genre is de afgelopen jaren ontzettend uitgebreid en spelontwerpers combineren roll and write ook steeds vaker met andere spelgenres. Soms worden in plaats van dobbelstenen kaarten gebruikt en dan spreken we van flip and write.

Inmiddels zijn Vengeance: Roll & Fight episode 1 en 2 ook in wat Nederlandse winkels te vinden, dus de urgentie het spel op Spiel te scoren is wel wat minder hoog voor me.

5. Twilight Inscription (Fantasy Flight Games)

1 to 8 players / roll and write / flip and write / 4X / asymmetrical

Als er een spel hoog op mijn wish-to-play-list staat is dat wel Twilight Imperium, de moeder van het 4X genre. Maar met een geschatte speeltijd van 4 tot 8 uur en een complexiteitscore van 4,28 (van 5,00) is het niet het makkelijkste spel om op tafel te krijgen, zeker niet als je vrienden casual gamers zijn. Om die reden was ik erg blij toen Fantasy Flight Games een stand alone roll and write binnen het Twilight Imperium-universum *pun intended* zou gaan uitbrengen.

Image: Fantasy Flight Games

Het verhaal van Twilight Inscription is hetzelfde als dat van het moederschip, ik bedoel -spel. Je probeert de machtigste factie van het universum te worden en dit doe je met behulp van die vier X-en: explore, expand, exploit en exterminate. Je kent het wel: precies zoals de witte man zich de afgelopen 500 jaar heeft misdragen… If the won’t join you, beat them. Maar hé: all is fair in love and war (and board games about love and war).

4x is een afkorting voor explore, expand, exploit en exterminate. In dit strategische spelgenre moeten spelers (meestal) een groot rijk opbouwen. Vaak ligt de nadruk op het opbouwen van een florerende economie om deze expansiedrift te bekostigen en het trainen van een sterk leger om die van de tegenstander in te kunnen dammen. Dit doen ze door de wereld stukje bij beetje te ontdekken, te claimen en te bevolken, om daar vervolgens grondstoffen te kunnen delven, waarmee weer nieuwe steden en legers gebouwd kunnen worden, waarmee het eigen rijk beschermd kan worden of dat van andere ingenomen kan worden.

Waar je als speler bij een potje Keer op Keer, Qwixx of Ganz Schon Clever een A6-velletje vol krabbelt, heb je bij Twilight Inscription vier gigantische spelborden voor je neus waarop je je voortgang naar grootsheid (of je ondergang) in detail probeert te transcriberen. In Twilight Inscription is de speeltijd teruggebracht naar een kleine twee uur en zitten we ruim een punt lager qua complexiteit. Dus misschien kun je je vrienden nu wel overtuigen. En lukt dat niet dan heeft het spel een solomodus, dus wie heeft er eigenlijk vrienden nodig…?

4. Cat in the Box (Hobby Japan/Bezier Games)

2 to 5 players / trick taking / auction & bidding / hand management

Ik ben opgegroeid in een echte kaartfamilie en ben dol op slagenspellen (trick taking games) zoals rikken en klaverjassen. De afgelopen jaren lijkt dit toch wat stoffige genre meer aandacht te krijgen van spelontwerpers. De Crew is waarschijnlijk het meest succesvolle voorbeeld van een geslaagde variate op het traditionele slagenspel, maar ook Jeckyll vs. Hyde vind ik een voorbeeld van een vernieuwende aanpak van een minder vernieuwende game mechanic.

Image: Bezier Games

Ook de ontwerpers van Cat in the Box, een van de onverwachte successen van GenCon, hebben een out of the box *badum tsss* benadering op het slagenspel bedacht. De premisse bij Cat in the Box is dat je pas de kleur van je kaart weet wanneer je deze speelt. Hoe dat precies in zijn werk moet gaan? Geen idee, maar dat hoop ik graag te ontdekken komend weekend!

Trick Taking (in het Nederlandse slagenspel genoemd) is een kaartspel-genre waarbij spelers elke speelronde een x aantal slagen proberen te halen. Vaak wordt de speelronde voorafgegaan door een biedronde waarna de speler met het hoogste bod voor de punten mag gaan spelen. Soms moet dit alleen gedaan worden, soms met een partner. Bridge, klaverjassen en rikken zijn klassieke voorbeelden van slagenspellen.

3. The Wolves (Pandasaurus Games)

2 to 5 players / area control / tableau building / action selection / tile laying

In The Wolves probeer je een zo groot en zo sterk mogelijk roedel wolven om je heen te verzamelen. Je doet dit door het nemen van verschillende acties. Zo kan je territorium als het jouwe claimen (een plasje doen), op prooi jagen en lone wolves met je gehuil verleiden zich aan te sluiten bij jouw roedel. Elke wolf draagt op een eigen manier bij aan de kracht en kwaliteit van je roedel, dus je wil niet zo maar elke wolf in je team hebben.

Image: Pandasaurus Games

Daar komt bij dat elke gekozen actie vereist dat je een aantal dubbelzijdige tegels van het modulaire spelbord (je habitat) moet omdraaien. Op deze manier heeft elke beslissing die je maakt zijn weerslag op de mogelijkheden van de spelers die na je komen. En vice versa natuurlijk.

In een spel met de action selection mechanic kunnen spelers elke beurt kiezen uit een vast aantal acties, bijvoorbeeld elke beurt twee acties uit een totaal van vijf verschillende mogelijk acties. In tegenstelling tot de worker placement mechanic zijn deze acties meestal niet te blokkeren door andere spelers. Wanneer speler verschillende acties hebben om uit te kiezen noemen we dit asymmetrisch.

2. Keep The Heroes Out! (Brueh Games Inc)

1 to 4 players / tower defence / campaign / action selection / cooperative / asymmetrical / deck building

Mensen klagen altijd wel over die monsters maar die helden zijn ook geen lieverdjes hoor! Daarom keert Brueh Games Inc het bekende concept voor de dungeon crawler eens om. De spelers spelen niet als helden die grotten en spelonken bestormen om monsters te doden en schatten te stelen, maar juist als de monsters die pogen die vermaledijde ‘helden’ met hun grijpgrage tengels buiten de gezelligheid van hun knusse kerkers te houden.

In het basisspel zitten zeven verschillende monsters met elk een eigen specialiteit, zoals vuur spugen (draken), door muren bewegen (poltergeists), toveren (witches) of vallen leggen (imps). De zogenaamde helden vallen in drie golven aan en de monsters (die super schattig zijn vormgegeven!) proberen deze drie aanvallen gezamenlijk te weerstaan door het spelen van actiekaarten. Lukt dit dan winnen de monsters. Lukt dit niet dan kun je collectief fluiten naar je schatten.

1. Beast (Studio Midhall)

2 to 4 players / hidden movement / hand management / card drafting / asymmetrical / one against many

De Zweedse ontwerpers van Studio Midhall verrasten vriend en vijand met hun succesvolle Kickstarter-campagne voor hun debuut Beast. Een kleine 9000 backers brachten samen ruim een half miljoen euro in het laatje en kickstartten zo niet alleen de productie van het spel Beast maar maakten het ook mogelijk dat de broers (?) Midhall professioneel als game designers aan de slag konden gaan.

Image: Studio Midhall

Beast is een asymmetrisch, hidden movement spel voor twee tot vier spelers dat zich afspeelt in een mythische wereld die The Northern Expanse heet. Een van de spelers speelt als een van de zes mythische beesten die de almaar oprukkende mensheid uit hun natuurlijk habitat proberen te verjagen. Dit beest beweegt zich ongezien over het bord en wordt alleen zichtbaar voor de andere spelers wanneer hij of zij de dorpelingen aanvalt.

In het hidden movement-genre is één van de spelers (meestal) de bad guy die door de andere spelers gevonden moet worden. De bad guy (of girl) beweegt zich ongezien voort op een plattegrond maar noteert zijn pf haar bewegingen op een eigen spelbord. De zoekende spelers proberen door het verzamelen van aanwijzingen en deductie de bad guy in te sluiten en te overmeesteren. Lukt dit voordat de bad guy zijn of haar eigen speldoel heeft bereikt dan winnen de jagers. En anders gaat het kwaad er met de winst vandoor.

De dorpelingen hebben op hun beurt een zestal jagers en spoorzoekers ingeschakeld die samen het beest proberen te vinden, in te sluiten en te doden.

Bewegen en aanvallen gaat door middel van actiekaarten uit een gedeeld kaartendek. De kaarten hebben een mens- en beestzijde en worden via card drafting onder de spelers verdeeld. Hierdoor kan een verkeerde kaartkeuze fatale gevolgen hebben, voor zowel mens als beest.

Het thema, de prachtige artwork en de manier waarop de game mechanics het thema lijken te ondersteunen spraken mij meteen aan. Het is nog wel spannend of het spel daadwerkelijk te koop zal zijn. Volgens een bericht op de website van Studio Midhall zijn ze in ieder geval aanwezig in Essen.

Op naar Spiel!

Dat waren tien van de spellen waar ik komend weekend met iets meer anticipatie naar uitkijk. Als ik iets geleerd hebt tijdens het doen van mijn vooronderzoek is dat de factoren productie en transport nog steeds veel roet in het eten kunnen gooien. De vraag is of alle uitgevers op tijd hun lading spellen in Essen krijgen en hoe groot die lading dan zal zijn. Zeker aangezien ik pas op vrijdag naar Spiel kan reizen zullen er een aantal spellen al uitverkocht zijn. Dus die FOMO probeer ik zoveel mogelijk te negeren en ik laat me gewoon verrassen. Hopelijk door een spel dat ik vooralsnog volledig gemist heb, want dat zijn stiekem de leukste ontdekkingen.

Vond je dit nou leuk om te lezen laat het me dan vooral weten in de comments of door me een berichtje op Twitter te sturen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *